Την τελευταία εβδομάδα, τα πολιτικά κόμματα έχουν ανακαλύψει την έλλειψη μεταναστατευτικής πολιτικής ή τουλάχιστον τη μη εφαρμογή της υπό τη μορφή του κατεπείγοντος, μετά και την ανακοίνωση ότι η Ελλάδα θα βρεθεί εκτός Συνθήκης Σένγκεν* τον Ιούνιο.

Μέσα σε 10 μέρες λοιπόν συνελήφθησαν χιλιάδες παράνομοι μετανάστες, κατατέθηκαν σχετικές τροπολογίες, δρομολογήθηκε η λειτουργία κέντρων υποδοχής τους σε όλη την περιφέρεια και άνοιξε ένας δημόσιος διάλογος στα μέσα μαζικής ενημέρωσης αναφορικά με τους κίνδυνους που ελλοχεύουν για τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια και την οικονομία.

Η επένδυση στο φόβο και την πολιτική άγνοια** είναι πάγια τακτική όσων ηγετών θέλουν να αποσπάσουν τη συναίνεση των λαών και να παραλύσουν πιθανές αντιδράσεις, ειδικά εάν τα κράτη βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο. Είναι μια πρακτική που έχει υιοθετηθεί στο παρελθόν ουκ ολίγες φορές, με πρωτοστάτες τους Αμερικανούς, ενώ εφαρμόζεται επιτυχώς και από τον Νικολά Σαρκοζί στην προσπάθειά του να αυξήσει τα ποσοστά μιας χαμένης δημοτικότητας ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών.

Δεν είναι τυχαία επομένως η πρόσφατη έκρηξή του- μετά το περιστατικό της Τουλούζης- αναφορικά με την ανικανότητα χωρών που δεν μπορούν να ελέγξουν τα σύνορά τους και οι οποίες θα πρέπει να αποκλείονται από τη Συνθήκη του Σένγκεν.

Η λύση ωστόσο δεν μπορεί να προκύψει ούτε με τα κέντρα υποδοχής, ούτε με τον περιβόητο φράχτη στον Έβρο, αφού εγείρονται θέματα νομιμότητας σύμφωνα με τις διεθνείς συνθήκες, ενώ παράλληλα η Τουρκία συνεχίζει να μη συμμετέχει στην αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά αντίθετα το ενισχύει για δικό της συμφέρον, ούτε και με τη συμβολή της Frontex από θαλάσσης, καθώς η ελληνική ακτογραμμή μετρά χιλιάδες χιλιόμετρα και τα ελληνικά ακατοίκητα νησιά είναι εκατοντάδες…

Τα σύνορα της Ελλάδας αποτελούν και Ευρωπαϊκά σύνορα και με δεδομένη την οικονομική κατάσταση της χώρας, η Ελλάδα μπορεί να επικαλεσθεί το άρθρο 2 της συμφωνίας του Σένγκεν και να αναστείλει «προσωρινά» την εφαρμογή της για λόγους εκτάκτων συνθηκών και εθνικής ασφάλειας, κάτι που παρ’ όλα αυτά δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα.

Αντί αυτού, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης επέστρεψε σήμερα από τις Βρυξέλλες με «διαβεβαιώσεις» από την αρμόδια Επίτροπο για οικονομική ενίσχυση αναφορικά με το μεταναστευτικό, αλλά και με δυσαρέσκεια για τη μη ικανοποιητική απορρόφηση των σχετικών κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα…!

Ακόμη και μια αναθεώρηση του Δουβλίνου ΙΙ***, που υπογράφηκε από τη χώρα μας το 2003, δε θα ήταν ίσως αρκετή, καθώς η συγκεκριμένη πράξη δεν εγγυάται τη μεταχείριση όλων των μεταναστών, παρά μόνο όσων αιτούνται πολιτικό άσυλο.

Και με δεδομένο ότι το 90% των παράνομων μεταναστών που εισέρχονται στην Ευρώπη έχουν ως πύλη εισόδου την Ελλάδα, η χώρα έχει μετατραπεί σε προσωρινό… κέντρο υποδοχής τους (αν όχι μόνιμο), καθώς ούτε να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους μπορούν, αλλά ούτε και στην Ευρώπη έχουν το δικαίωμα να ζήσουν…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

* Οι χώρες που έχουν υπογράψει τη συμφωνία κατάργησαν τα εσωτερικά σύνορα, αντικαθιστώντας τα με ενιαία εξωτερικά σύνορα. Εντός του χώρου αυτού εφαρμόζονται κοινοί κανόνες και διαδικασίες όσον αφορά τις θεωρήσεις για διαμονές σύντομης διάρκειας, τις αιτήσεις ασύλου και τους ελέγχους στα σύνορα. Ταυτόχρονα, για τη διασφάλιση της ασφάλειας εντός του χώρου Σένγκεν, ενισχύθηκαν η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των αστυνομικών υπηρεσιών και των δικαστικών αρχών. Η συνεργασία Σένγκεν ενσωματώθηκε στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) με τη συνθήκη του Αμστερνταμ, το 1997.

**Προτεινόμενη βιβλιογραφία για περαιτέρω ανάγνωση:

Campbell A., Converse P. E., Miller W. E., Stokes D. E. (1960). The American Voter Unabridged Edition, Chicago: The University of Chicago Press

Delli Carpini M. X. (2000). «In search of the informed citizen: What Americans know about politics and why it matters», The Communication Review

Fraile M. (2005). Political Knowledge and the logic of voting: a comparative study, Universidad Autónoma de Madrid and CEACS, Juan March Institute

Luskin R. C. (1990). «Explaining political sophistication», Political Behaviour

***Σύμφωνα με τον κανονισμό του Δουβλίνου, τα κράτη μέλη οφείλουν να προσδιορίσουν το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου που υποβλήθηκε εντός της επικράτειάς τους, στη βάση αντικειμενικών και ιεραρχημένων κριτηρίων. Τα κριτήρια για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τη σειρά παρουσίασής τους στον κανονισμό. Θα εφαρμόζονται ανάλογα με την κατάσταση που επικρατεί κατά τη στιγμή που ο αιτών το άσυλο υπέβαλε για πρώτη φορά την αίτησή του σε κράτος μέλος.Το σύστημα αποσκοπεί στην αποφυγή του φαινομένου της αναζήτησης του ευνοϊκότερου κράτους υποδοχής (asylum shopping) και, συγχρόνως, στην παροχή εγγύησης ότι η περίπτωση κάθε αιτούντος άσυλο θα εξετάζεται από ένα και μόνο κράτος μέλος.

Comments are closed.